Halo! Tu radiowy talk show!

Znajomy dziennikarz prowadzi poranną audycję w lokalnym radiu. Kiedy go zapytałem czego oczekuje od swoich rozmówców po sekundzie namysłu odpowiedział: "Kontrowersyjna wypowiedź zawsze zwiększa słuchalność."

Ostry, dosadny i przewrotny komentarz jest znakomitym sposobem zdobycia rozgłosu. Jednak większość ludzi unika tej metody, a szczególnie kobiety. Na poparcie tej tezy gotów jestem zaryzykować krótki test:

1. Jeżeli Twoja organizacja zdecydowała, że nie będzie rozmawiać z mediami:

A. Podporządkowujesz się.
B. Buntujesz się.

2. Skromność daje poczucie bezpieczeństwa i świadczy o rozsądku.

A. To oczywiste.
B. W żadnym wypadku!

3. Nadmierna obecność w mediach szkodzi organizacji.

A. Prawda.
B. Nigdy nas za dużo w mediach.

Z naszych doświadczeń wynika, że kobiety raczej skłonne są wybierać wariant A, a mężczyźni B.

Kobietę trudniej jest przekonać do występu przed mikrofonem i kamerą. Mężczyźni częściej też decydują się na udział w szkoleniach medialnych i treningach rzeczników prasowych. Wiedzą, że w potocznym mniemaniu ekspert występujący w radiu lub udzielający wywiadu gazecie jest bardziej kompetentny od tego, który nie został zaproszony do rozmowy.

Jaka jest inna cecha poszukiwana wśród gości, którzy chcą zdobyć uznanie słuchaczy i wdzięczność redaktorów?

Energia i entuzjazm.

Energia i entuzjazm uczynią nawet z banalnego i nudnego tematu pasjonujący wywód. Gość, który mówi z zapałem, automatycznie zmusza do bardziej uważnego słuchania.

Za minutę antena

Przygotowanie do występu w radiowym talk show przypomina proces opracowania informacji prasowej lub propozycji tematu. Potrzebny jest temat i oryginalne podejście.

Oto 10 wskazówek co zrobić, aby radiowy występ zaliczyć do sukcesów:

1. Przygotuj dokumentację i elektroniczną teczkę prasową.

Umieść na firmowej stronie WWW wszystkie informacje, które wytłumaczą kim jesteś i dlaczego chcesz wystąpić w audycji. Dodaj listę proponowanych pytań, życiorys, próbki produktu, interesujące (i zabawne!) fakty, łatwy do zapamiętania telefon kontaktowy. Prowadzący program i producent muszą mieć pewność, że rozmawiają z wiarygodną osobą - samo stwierdzenie, że jesteś ekspertem w wybranej dziedzinie to za mało.

2. Posłuchaj kilku audycji z udziałem innych gości.

Nic bardziej nie zmniejsza Twoich szans na pozytywny odzew redakcji niż propozycja tematu, który skrajnie różni się od profilu i stylu audycji, w której chcesz wystąpić.

3. Wykorzystuj doświadczenie.

Każdemu producentowi radiowemu cierpnie skóra na samą myśl co stanie się, gdy po włączeniu mikrofonu zaproszony gość z powodu tremy nie będzie w stanie wypowiedzieć ani jednego sensownego zdania. Jeżeli potrafisz udowodnić swoje wcześniejsze doświadczenia radiowe lub występy publiczne, zrób to.

4. Dowiedz się jaka jest najlepsza pora do kontaktu telefonicznego z redakcją.

Propozycja występu w radiu przypomina każdą inną ofertę sprzedaży. Nie dzwoni się przecież do klientów, gdy nie mają czasu na rozmowę. Podobnie nie puka się do drzwi zamkniętego sklepu.

5. Wykorzystuj aktualne tematy.

Jeżeli propozycja tematu jest zbieżna z tym czym żyją media, szansa na pozytywną reakcję rośnie. Na przykład, jeżeli Twoja firma zwiększa sprzedaż i zatrudnienie w okresie recesji, możesz liczyć na zainteresowanie mediów.

6. Przedstaw rekomendację.

Możesz myśleć, że wspaniale wypadasz w mediach, ale czy jest ktoś kto powie to samo? "Jan Nowak przedstawił rewelacyjną prezentację o aktualnych trendach w bankowości na seminarium niezależnych inwestorów. Z niecierpliwością czekamy na kolejne spotkanie w styczniu o kredytach z banków europejskich."

7. Przetestuj prezentację propozycji.

Kiedy sądzisz, że jesteś gotowy do rozmowy z redakcją, przetestuj plan rozmowy ze znajomym lub kolegą z pracy. Jeżeli nie wywołasz entuzjazmu, możesz być pewny, że reakcja producenta talk show będzie podobna.

8. Najpierw zadzwoń, potem prześlij faks.

Niektórzy specjaliści PR radzą najpierw wysłać list i kontaktować się telefonicznie dzień lub dwa później. To dobra metoda, ale zauważyłem, że jeśli uda Ci się skontaktować bezpośrednio z producentem talk show, masz szansę "kuć żelazo póki gorące" jak również wykazać, że jesteś dobrym rozmówcą. Poczta głosowa i automatyczne sekretarki utrudniają skuteczny kontakt, ale zawsze warto spróbować. Jeżeli nie uda Ci się porozmawiać z żywą osobą, nagraj informację i wyślij faks.

9. Pokochaj swój pomysł.

Jeżeli sam nie kupujesz swoich produktów, nie licz, że zrobią to inni. Programy talk show potrzebują ciekawych gości i kontrowersyjnych tematów. Im bardziej jesteś przekonany do tematu/produktu/usługi, tym większa szansa, że Twój entuzjazm udzieli się redaktorowi.

10. Zrób to.

Bez ryzyka nie ma sukcesu. Wielu potencjalnych znakomitych gości talk show skończyło karierę na poziomie śpiewaka spod prysznica. Rewelacyjny temat i pasjonująca argumentacja, ale nikt o nich nie słyszał. Zaryzykuj, znajdź numer telefonu i zadzwoń. Co możesz usłyszeć? NIE, a może nawet TAK!

Teraz już wiesz co zrobić, kiedy usłyszysz w słuchawkach głos realizatora: "Uwaga! Wchodzimy."

Etykieta talk-show

Jeszcze kilka lat temu rzadko zdarzało się, aby prezes poważnej firmy, organizacji non-profit lub polityk wystąpił w "telewizorze" na wygodnej kanapie.

Dzisiaj nikt nie zaryzykuje zakładu, że pewnego wieczoru nie zobaczy w popularnym talk-show znanej osoby, która powie co je na śniadanie jej pies, ilu lektur nie przeczytała w szkole lub co robi, kiedy... śpi. Telewizyjny talk-show rozgościł się wygodnie w naszych domach.

Trenerzy zapoznają uczestników szkoleń medialnych ze specyficzną etykietą, którą musi znać i respektować każdy, kto chce odnieść sukces w mediach. Dlatego przed pierwszą wizytą w studiu telewizyjnym warto uświadomić sobie kilka podstawowych faktów.

1. Przygotuj się.

Telewizja to medium wizualne. To jak wyglądasz jest często ważniejsze od tego, co mówisz. Dlatego przyjdź do studia dużo wcześniej, aby nie śpieszyć się z charakteryzacją i ułożeniem fryzury. Gość zawsze ma wyglądać dobrze.

2. Ubierz się stosownie do okazji.

Jak Ciebie widzą, tak... o Tobie napiszą. Szata zdobi nas w telewizji jeszcze bardziej, szczególnie jej górna część. Większość ujęć obejmuje postać do pasa, dlatego górna cześć ciała poddawana jest krytycznej ocenie. Bluzki, marynarki, koszule i krawaty muszą pochodzić z najlepszych sklepów.

3. Nie wdawaj się w pogawędki w tzw. zielonym pokoju przed wejściem do telewizyjnego studia.

Przedpokój jest miejscem, w którym możesz zobaczyć co Ciebie czeka i daje chwilę na zebranie myśli. Pozostali goście, z którymi dzielisz kanapę i słone paluszki też są zestresowani tym, co się za chwilę wydarzy. Dlatego nie jest to miejsce ani czas na poufałości. Co więcej, wielu gościom towarzyszy doradca public relations i znajomi, którzy nie mają zwyczaju przedstawiania się. Z tego powodu nigdy nie komentuj występu poprzedników, gdyż przez cały czas jesteś obserwowany z reżyserki przez system wewnętrznych kamer.

4. Nie oczekuj, że będziesz miał okazję pogawędzić z prowadzącym program przed nagraniem.

Trenerzy medialni czasem sugerują zaangażowanie się w taką niewinną wymianę zdań. Praktyka pokazuje, że często brakuje na to czasu. Co więcej, dobrzy dziennikarze nie lubią spotykać się z rozmówcami przed nagraniem. Interesują ich spontaniczne odpowiedzi na przygotowane przez nich lub ich zespół pytania. Obawiają się, że zostawisz swoją naturalność w poczekalni. Nawet, kiedy już siedzisz w fotelu w studiu z przypiętym mikrofonem, Twój pierwszy kontakt z dziennikarzem będzie w chwili, gdy ruszy kamera.

5. Siedź prosto. Niektórzy trenerzy medialni radzą, żeby pochylać się w kierunku prowadzącego rozmowę, aby pokazać, że nie boją się go i chętnie odpowiedzą na każde pytanie. Pochylanie się do przodu nie zawsze jest korzystną taktyką. W zależności od ujęcia możesz na chwilę zniknąć z kadru. O wiele lepsza jest prosta postawa i oparcie pleców o tył fotela. Taka pozycja daje wrażenie siły i pewności.

6. Mów do dziennikarza, nie do kamery.

Twoim zadaniem jest interesująca rozmowa z dziennikarzem. Zadaniem kamerzystów i realizatora obrazu jest ciekawe jej pokazanie. Nie myśl o kamerze - ona sama Ciebie znajdzie. Unikaj patrzenia na monitor, chyba, że dyskutujesz z dziennikarzem za pośrednictwem podzielonego ekranu. W takiej sytuacji mów bezpośrednio do monitora i pozwól kamerze wybrać najlepsze ujęcie.

7. Bądź zdecydowany.

Goście telewizyjnych programów rozrywkowych muszą przedstawiać zdecydowane opinie. Talk-show odrzuca szarość - akceptuje tylko świat czarno-biały. Producenci telewizyjni odrzucają bylejakość, bo pamiętają o dyktatorze z telewizyjnym pilotem w dłoni.

8. Nie zgadzaj się i nie chwal innych gości biorących udział w dyskusji.

Producenci nie cierpią sytuacji, kiedy paneliści zgadzają się ze sobą lub prawią sobie komplementy. Nie chwal innego dyskutanta, nawet jeśli się z nim zgadzasz. Lepiej szukaj punktów, które was różnią. Skup się na tym w co wierzysz i co chcesz powiedzieć. Jeżeli zgodzisz się ze swoim adwersarzem, następnym razem Twoje miejsce zajmie ktoś o bardziej kategorycznych poglądach.

9. Przygotuj swoje wypowiedzi.

Jesteś w talk-show, aby przekazać ważne dla Ciebie przesłanie. Chcesz być lepiej zapamiętany niż Twój adwersarz. Dobry rozmówca przygotuje i nauczy się na pamięć dwóch lub trzech nośnych zdań - dobrze brzmiących stwierdzeń, które przykują uwagę nie tylko gospodarza programu i innych gości, ale również telewidzów. Mistrz ciekawego prezentowania poglądów wie także jak utrwalić się w pamięci producenta programu. To przecież od niego zależy decyzja o ponownym zaproszeniu.

Konkluzja

Pytania w programie-talk show są czasem na granicy obyczajowej przyzwoitości - ta granica jest nieostra i niejednoznaczna. Udzielenie przekonującej odpowiedzi na nawet najbardziej wścibskie pytanie i wybrnięcie z opresji to podstawowa umiejętność każdego ważnego uczestnika życia publicznego.